Dispepsi Nedir ?
Dispepsi genel anlamıyla karnın üst bölümünde ve epigastriumda tekrar eden ve kişiye rahatsızlık veren bir hastalık olarak tanımlanabilir. Dispeptik semptomlar herhangi bir hastalığa özgü değildir. Dispeptik semptomlar organik ve fonksiyonel gastrointestinal nedenlerin ayırımında yetersiz kalır. Dispepsi semptomları genel olarak; üst karın bölgesinde veya retrosternal bölgede hissedilen tekrarlayan ağrı, yanma, rahatsızlık hissi, bulantı, kusma, geğirme, ağıza ekşi ve acı tat gelmesi, şişkinlik ve çabuk doymadır. Dispepsi tek bir semptom değil bir çok semptomun bir araya gelmesiyle oluşan bir hastalıktır.
Dispepsi birçok nedenden dolayı oluşmuş olabilir. Bu nedenlerden en basitleri; hızlı yeme, yetersiz çiğneme, hava yutma ve duygusal strestir.
Fonksiyonel Dispepsi
Fonksiyonel dispepsi organik bir neden ortaya konulamayan dispepsi türüdür.
Fonksiyonel dispepsi yakınmalara göre başlıca 3 gruba ayrılarak incelenmektedir:
1.Ülser benzeri fonksiyonel dispepsi; yakınmaları ülsere benzer, ancak endoskopik bulguların sonuçları normaldir.
2.Dismotilite benzeri fonksiyonel dispepsi; yakınmalar motilite bozukluğuna benzer özelliktedir.
3.Nonspesifik fonksiyonel dispepsi; ülser benzeri ve dismotilite benzeri olan iki gruba da girmeyen yakınmalardan oluşur.
Organik Dispepsi
Organik dispepsi bir nedene bağlı olarak gelişen bir dispepsi türüdür. Genellikle organik dispepsi başka hastalıkların bir semptomu olarak görülmektedir. Organik dispepsi görülme nedenleri; peptik ülser, gastroözafageal reflü hastalığı, mide ve özofagus kanseri, pankreas ve biliyer sistem hastalıkları, sistemik hastalıklar, enfeksiyöz hastalıklar, ilaçlar, besinlere intolerans olarak sayılabilmektedir.
Dispepside Beslenme
Dispepside öncelikli tedavi fonksiyonel dispepside semptomlara yönelik, organik dispepside ise dispepsiye neden olan hastalığa yönelik bir tedavidir. Her iki tip dispepside de bu tedavilerin yanında beslenme tedavisi de uygulanmalıdır. Beslenme dispepside bir tedavi olabileceği gibi yanlış beslenme dispepsiye neden olan bir etken de olabilmektedir.
Dispepsi ve beslenme ile ilgili araştırmalarda genellikle asitli içecekler, baharatlar, fast food veya kafeinli içecekler tüketilmesi üzerinde durulmuştur.
Beslenmede dikkat edilmesi gerekenler;
- Yemekler iyi pişirilmelidir, baharatsız olmalıdır.
- Yavaş yenilmelidir.
- İyi çiğnenmelidir.
- Çok soğuk içecek tüketiminden sakınılmalıdır.
- Yemek yerken fazla konuşulmamalıdır.
- Su, yemek aralarında içilmelidir.